Tai nạn ngày nghỉ Chuseok ít hơn, số người thương vong trên mỗi 100 vụ lại cao hơn
Phân tích do Cơ quan Giao thông đường bộ Hàn Quốc công bố tháng 9/2026 cho thấy trong các kỳ nghỉ Chuseok giai đoạn 2021–2025, số vụ tai nạn trung bình mỗi ngày thấp hơn mức trung bình toàn kỳ thống kê, nhưng số người chết hoặc bị thương tính trên 100 vụ lại cao hơn. Hai phép đo trả lời hai câu hỏi khác nhau; không thể từ đó suy ra nguy cơ của mỗi hành khách hay kết quả riêng của kỳ nghỉ năm 2026.
Một bản tin an toàn giao thông có thể đồng thời nêu tin tốt và dấu hiệu đáng lo, tùy theo mẫu số được chọn. Theo phân tích giai đoạn 2021–2025 đăng trên hệ thống TAAS ngày 22/9/2026, các kỳ nghỉ Chuseok tại Hàn Quốc ghi nhận trung bình 426 vụ tai nạn một ngày. Mức trung bình cho toàn bộ thời gian được so sánh là 541 vụ một ngày. Nếu chỉ nhìn số vụ, ngày nghỉ có vẻ ít tai nạn hơn. Nhưng bản tin cũng cho biết cứ 100 vụ tai nạn trong kỳ nghỉ thì có 165,8 người chết hoặc bị thương, so với 143,7 người trên 100 vụ ở toàn kỳ.
Các con số trên không xung đột. Chỉ tiêu 426 và 541 lấy ngày làm đơn vị so sánh, còn 165,8 và 143,7 lấy 100 vụ tai nạn làm mẫu số. Một vụ va chạm có thể ảnh hưởng nhiều người trong xe hoặc ngoài xe, vì thế số người thương vong trên 100 vụ có thể vượt 100. Hiệu số giữa hai tỷ lệ là 22,1 người trên 100 vụ; chia 22,1 cho 143,7 cho kết quả khoảng 15,4%. Đó là mức chênh tương đối của chỉ tiêu thương vong trên số vụ, không phải tỷ lệ tăng số người chết, cũng không phải xác suất mỗi chuyến đi gặp nạn.
Đối với người đọc tiếng Việt đang sống hoặc đi lại tại Hàn Quốc, điểm thực tế là cần hỏi cả tần suất va chạm và hậu quả của va chạm. Một thông báo rằng “tai nạn giảm” chưa đủ để nói người trên xe an toàn hơn. Bản tin TAAS không cung cấp số chuyến đi, số km xe chạy, số người ngồi trên mỗi xe hay phân bố mức độ chấn thương để tính rủi ro cá nhân. Cơ quan Hàn Quốc gợi ý rằng đi lại theo nhóm gia đình có thể góp phần làm hậu quả mỗi vụ lớn hơn, nhưng dữ liệu công bố không đủ để chứng minh đó là nguyên nhân duy nhất. Không nên biến một khả năng giải thích thành kết luận về mọi gia đình đi lễ.
Cũng cần tách năm công bố khỏi thời kỳ đo lường. Tài liệu phát hành năm 2026 nhưng chỉ tổng hợp tai nạn đến hết năm 2025. Hướng dẫn của Tổng cục Du lịch Hàn Quốc ghi ngày Chuseok năm 2026 là 25/9, với kỳ nghỉ từ 24 đến 26/9. Vì vậy 426 vụ mỗi ngày và 165,8 người thương vong trên 100 vụ không phải kết quả của ba ngày nghỉ vừa qua. Muốn đánh giá chính kỳ nghỉ năm nay cần số liệu mới với cùng cách phân loại tai nạn và cùng khoảng thời gian quan sát.
Một thông cáo cũ hơn của cơ quan giao thông, công bố năm 2024 cho giai đoạn 2019–2023, từng nêu 429 vụ mỗi ngày nghỉ và 170,2 người thương vong trên 100 vụ. Hai giai đoạn 5 năm chồng lấn ba năm, nên đặt 429 cạnh 426 hay 170,2 cạnh 165,8 không tạo thành một phép so sánh trước–sau độc lập. Việc quy các chênh lệch nhỏ ấy cho hiệu quả một chiến dịch an toàn hay thay đổi hành vi lái xe sẽ vượt quá điều các tài liệu công khai chứng minh.
Cơ quan giao thông khuyên kiểm tra thời tiết và hạn chế lưu thông trước khi xuất phát, giữ khoảng cách an toàn và không lái xe sau khi uống rượu bia. Đó là khuyến nghị phòng ngừa, không phải bằng chứng rằng các biện pháp đã làm giảm một tỷ lệ thương vong cụ thể. Khi số liệu năm 2026 được công bố, cần kiểm tra đồng thời số vụ, số người chết, số người bị thương và mức độ di chuyển trước khi nhận định kỳ nghỉ có thực sự an toàn hơn hay không. Ảnh minh họa là cảnh đường bộ Hàn Quốc chụp năm 2024, không phải hiện trường tai nạn Chuseok.
프리즘코리아 편집국 > Алексей Миронов · Alexei Mironov
