Chuseok và tai nạn liên quan rượu bia: 8,7% là tỷ trọng vụ việc, không phải nguy cơ của mỗi chuyến đi
Trong phân tích tai nạn giao thông giai đoạn 2021–2025 của Hàn Quốc, các vụ liên quan đến lái xe sau khi uống rượu bia chiếm 8,7% số vụ trong kỳ nghỉ Chuseok, cao hơn mức 6,5% của toàn bộ thời kỳ. Chênh lệch 2,2 điểm phần trăm cần được đọc đúng mẫu số và không phải kết quả riêng của Chuseok 2026.
Khi nói về an toàn giao thông dịp Chuseok ở Hàn Quốc, con số 8,7% dễ bị hiểu sai nếu tách khỏi câu hỏi nó đo điều gì. Bản phân tích do Cơ quan Giao thông đường bộ Hàn Quốc công bố trên hệ thống TAAS ngày 22/9/2026 cho biết tai nạn liên quan đến lái xe sau khi uống rượu bia chiếm 8,7% tổng số vụ trong các kỳ nghỉ Chuseok được khảo sát từ năm 2021 đến 2025. Tỷ trọng tương ứng trong toàn bộ thời gian nghiên cứu là 6,5%.
Hai con số đều lấy số vụ tai nạn làm mẫu số. Mức chênh lệch là 2,2 điểm phần trăm, không phải “nguy cơ tăng 2,2%” đối với một người lái xe cụ thể. Nếu so theo tỷ lệ tương đối, 8,7 chia cho 6,5 cho kết quả cao hơn khoảng 33,8%, nhưng phép tính ấy vẫn chỉ so sánh cơ cấu các vụ tai nạn đã xảy ra. Nó không cho biết có bao nhiêu người lái xe đã uống rượu bia, họ đi bao xa, hay xác suất gặp nạn trên một chuyến đi. Càng không thể diễn giải rằng 8,7% toàn bộ người đi lại trong dịp lễ đã lái xe sau khi uống rượu bia.
Bản tin TAAS đồng thời cho biết số vụ tai nạn bình quân mỗi ngày trong kỳ nghỉ là 426, thấp hơn mức 541 vụ của toàn bộ giai đoạn. Hai nhận xét có thể cùng đúng: tổng số vụ tính theo ngày thấp hơn, còn phần tai nạn được xếp vào nhóm liên quan rượu bia trong số các vụ của kỳ nghỉ lại cao hơn. Cơ cấu và số lượng tuyệt đối trả lời hai câu hỏi khác nhau. Tài liệu tóm tắt không công bố một bảng đủ chi tiết để từ tỷ trọng 8,7% suy ra số người tử vong, mức nồng độ cồn hay sự khác biệt theo từng địa phương.
Đối với người đọc tiếng Việt đang sống hoặc đi lại ở Hàn Quốc, chi tiết này có ý nghĩa thực tế nhưng không nên bị biến thành một nhận định về thói quen của riêng một cộng đồng. Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam từng giải thích bằng tiếng Việt rằng lái xe sau khi uống rượu bia là yếu tố nguy cơ nghiêm trọng đối với an toàn đường bộ. Đó là khuyến cáo y tế công cộng về hành vi, không phải một bộ số liệu có thể ghép trực tiếp với thống kê Chuseok của Hàn Quốc. Không có dữ liệu trong hai nguồn để so sánh mức sử dụng rượu bia của người Việt và người Hàn trong dịp lễ.
Lịch của kỳ nghỉ cũng cần xác định trước khi dùng số liệu. Theo hướng dẫn năm 2026 của Tổng cục Du lịch Hàn Quốc, ngày Chuseok chính rơi vào thứ Sáu 25/9 và kỳ nghỉ được nêu từ 24 đến 26/9. Ngày công bố bản tin TAAS là 22/9, còn chuỗi tai nạn mà cơ quan này phân tích kết thúc ở năm 2025. Vì vậy, 8,7% không phải kết quả điều tra của ba ngày nghỉ vừa qua; muốn đánh giá năm 2026 cần số liệu mới với cùng cách xác định kỳ nghỉ và cùng định nghĩa tai nạn liên quan rượu bia.
Khuyến nghị của cơ quan Hàn Quốc là không cầm lái nếu đã uống rượu bia, đồng thời kiểm tra thời tiết, hạn chế lưu thông và giữ khoảng cách an toàn trước khi đi. Đây là hướng dẫn phòng ngừa, không phải bằng chứng rằng một biện pháp đơn lẻ đã làm tỷ trọng 8,7% tăng hay giảm. Khi sắp xếp cuộc gặp hoặc chuyến về thăm gia đình, lựa chọn người không uống để lái xe hoặc phương tiện khác cần được chuẩn bị từ trước, thay vì dựa vào cảm giác mình còn đủ tỉnh táo sau buổi gặp.
Con số của TAAS giúp chỉ ra một vấn đề cần theo dõi trong cơ cấu tai nạn dịp lễ. Để biết nguy cơ thật sự thay đổi ra sao, cần thêm lượng phương tiện lưu thông, quãng đường di chuyển, số lần kiểm tra nồng độ cồn và mức độ thương tích qua các năm. Bức ảnh minh họa là ngã tư Apgujeong-ro ở Seoul chụp tháng 3/2019, không phải hiện trường tai nạn hay cảnh giao thông của Chuseok 2026.
프리즘코리아 편집국 > 森川結衣 · Yui Morikawa
